Tiêu chuẩn môi trường là tập hợp các quy định, hướng dẫn hoặc yêu cầu kỹ thuật nhằm bảo vệ môi trường, giảm thiểu tác động tiêu cực từ các hoạt động sản xuất và sinh hoạt. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, mời quý khách tham khảo bài viết Tiêu chuẩn môi trường là gì? của GIAYCHUNGNHAN.

1. Tiêu chuẩn môi trường là gì?

Theo Điều 3 Luật bảo vệ môi trường 2014 quy định về Tiêu chuẩn môi trường như sau: 

Tiêu chuẩn môi trường là mức giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường xung quanh, hàm lượng của các chất gây ô nhiễm có trong chất thải, các yêu cầu kỹ thuật và quản lý được các cơ quan nhà nước và các tổ chức công bố dưới dạng văn bản tự nguyện áp dụng để bảo vệ môi trường.

Mục tiêu của tiêu chuẩn môi trường

• Bảo vệ sức khỏe con người: Giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh do ô nhiễm môi trường.
• Bảo vệ hệ sinh thái: Bảo tồn đa dạng sinh học và các nguồn tài nguyên thiên nhiên.
• Kiểm soát ô nhiễm: Giảm thiểu lượng chất thải và khí thải độc hại ra môi trường.
• Phát triển bền vững: Hỗ trợ sự phát triển kinh tế – xã hội gắn liền với bảo vệ môi trường.

2. Các loại tiêu chuẩn môi trường

Tiêu chuẩn môi trường được quy định tại Điều 103 Luật Bảo vệ môi trường 2020 như sau:

• Tiêu chuẩn môi trường gồm tiêu chuẩn chất lượng môi trường xung quanh, tiêu chuẩn môi trường đối với quản lý chất thải và các tiêu chuẩn môi trường khác.
• Toàn bộ hoặc một phần tiêu chuẩn môi trường trở thành bắt buộc áp dụng khi được viện dẫn trong văn bản quy phạm pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật môi trường.
• Tiêu chuẩn môi trường cơ sở áp dụng trong phạm vi quản lý của tổ chức công bố tiêu chuẩn.

Như vậy, tiêu chuẩn môi trường gồm tiêu chuẩn chất lượng môi trường xung quanh, tiêu chuẩn môi trường đối với quản lý chất thải và các tiêu chuẩn môi trường khác.

Cũng theo quy định này thì toàn bộ hoặc một phần tiêu chuẩn môi trường trở thành bắt buộc áp dụng khi được viện dẫn trong văn bản quy phạm pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật môi trường.

3. Phân biệt Quy chuẩn kỹ thuật môi trường và Tiêu chuẩn môi trường

Định nghĩa

• Quy chuẩn kỹ thuật môi trường (QCVN): Là văn bản quy định mức giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường, hàm lượng của các chất gây ô nhiễm trong chất thải, yêu cầu kỹ thuật và quản lý được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành theo văn bản bắt buộc áp dụng để bảo vệ môi trường.
• Tiêu chuẩn môi trường (TCVN): Là văn bản quy định về đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý dùng làm chuẩn để phân loại, đánh giá chất lượng và hiệu quả của đối tượng. Tiêu chuẩn môi trường mang tính tự nguyện áp dụng.

Tính chất pháp lý

• QCVN: Bắt buộc áp dụng. Các tổ chức, cá nhân phải tuân thủ QCVN trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và các hoạt động khác có liên quan.
• TCVN: Không bắt buộc áp dụng. Các tổ chức, cá nhân có thể tự nguyện áp dụng TCVN. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, TCVN có thể được viện dẫn trong văn bản quy phạm pháp luật và trở thành bắt buộc áp dụng.

Mục đích

• QCVN: Quy định mức giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường, hàm lượng của các chất gây ô nhiễm trong chất thải, yêu cầu kỹ thuật và quản lý để bảo vệ môi trường.
• TCVN: Dùng để phân loại, đánh giá nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của đối tượng (sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác).

Cơ quan ban hành

• QCVN: Được cơ quan nhà nước có thẩm quyền (Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) ban hành.
• TCVN: Được cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, tổ chức kinh tế công bố.

Để tìm hiểu thêm về: Tiêu chuẩn GAP là gì? , mời quý khách tham khảo bài viết sau!

4. Nhà nước có những chính sách nào nhằm bảo vệ môi trường?

Về những chính sách của nhà nước nhằm bảo vệ môi trường được quy định tại Điều 5 Luật Bảo vệ môi trường 2020, cụ thể gồm 11 chính sách sau:

– Tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân tham gia thực hiện, kiểm tra, giám sát hoạt động bảo vệ môi trường.

– Tuyên truyền, giáo dục kết hợp với biện pháp hành chính, kinh tế và biện pháp khác để tăng cường việc tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường, xây dựng văn hóa bảo vệ môi trường.

– Chú trọng bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên; khai thác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; phát triển năng lượng sạch và năng lượng tái tạo; phát triển hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường.

– Ưu tiên xử lý ô nhiễm môi trường, phục hồi hệ sinh thái tự nhiên bị suy thoái, chú trọng bảo vệ môi trường khu dân cư.

– Đa dạng hóa các nguồn vốn đầu tư cho bảo vệ môi trường; bố trí khoản chi riêng cho bảo vệ môi trường trong ngân sách nhà nước với tỷ lệ tăng dần theo khả năng của ngân sách nhà nước và yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ môi trường; ưu tiên nguồn kinh phí cho các nhiệm vụ trọng điểm về bảo vệ môi trường.

– Bảo đảm quyền lợi của tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân đóng góp cho hoạt động bảo vệ môi trường; ưu đãi, hỗ trợ hoạt động bảo vệ môi trường; thúc đẩy sản phẩm, dịch vụ thân thiện môi trường.

– Tăng cường nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ xử lý ô nhiễm, tái chế, xử lý chất thải; ưu tiên chuyển giao và áp dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện môi trường, kỹ thuật hiện có tốt nhất; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực về bảo vệ môi trường.

– Tôn vinh, khen thưởng cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân có đóng góp tích cực trong hoạt động bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật.

– Mở rộng, tăng cường hội nhập, hợp tác quốc tế và thực hiện cam kết quốc tế về bảo vệ môi trường.

– Thực hiện sàng lọc dự án đầu tư theo tiêu chí về môi trường; áp dụng công cụ quản lý môi trường phù hợp theo từng giai đoạn của chiến lược, quy hoạch, chương trình và dự án đầu tư.

– Lồng ghép, thúc đẩy các mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh trong xây dựng và thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế – xã hội.

NGHIÊN CỨU THÊM THÔNG TIN BÀI VIẾT SAU: Tiêu chuẩn TCVN ISO/IEC 17025:2005 so với bản 2017

5. Câu hỏi thường gặp

Tiêu chuẩn môi trường tại Việt Nam gồm những gì?

Trả lời:

• QCVN (Quy chuẩn Việt Nam) – Các yêu cầu kỹ thuật môi trường bắt buộc.
• TCVN (Tiêu chuẩn Việt Nam) – Hướng dẫn kỹ thuật tự nguyện áp dụng.
• Luật Bảo vệ Môi trường 2020 – Quy định chung về bảo vệ môi trường.

Tiêu chuẩn RoHS là gì?

Trả lời:
RoHS (Restriction of Hazardous Substances) là tiêu chuẩn hạn chế các chất độc hại (chì, thủy ngân, cadmium…) trong thiết bị điện và điện tử để bảo vệ môi trường và sức khỏe con người.

Tiêu chuẩn môi trường có bắt buộc không?

Trả lời:
Một số tiêu chuẩn bắt buộc (như QCVN), nhưng nhiều tiêu chuẩn quốc tế như ISO 14001 là tự nguyện, giúp doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm môi trường.

Tiêu chuẩn khí thải Euro là gì?

Trả lời:
Tiêu chuẩn Euro (Euro 4, Euro 5, Euro 6) quy định giới hạn khí thải độc hại từ phương tiện giao thông, giúp giảm ô nhiễm không khí.

Hy vọng bài viết trên sẽ cung cấp những thông tin cần thiết cho quý khách về Tiêu chuẩn môi trường. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào hãy liên hệ GIAYCHUNGNHAN để được tư vấn hỗ trợ nhanh nhất. Xin chân thành cảm ơn quý khách và hẹn gặp lại quý khách ở bài viết tiếp theo của chúng tôi.