Các loại nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc đang ngày càng đa dạng và đạt kim ngạch ấn tượng nhờ các nghị định thư mới được ký kết giữa hai nước, giúp chuyển mạnh từ tiểu ngạch sang chính ngạch ổn định hơn. Cùng Giấy chứng nhận tìm hiểu chi tiết về những mặt hàng đang dẫn đầu và tiềm năng trong thời gian tới để nắm bắt cơ hội hợp tác hiệu quả.

1. Tầm quan trọng của thị trường Trung Quốc đối với các loại nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc

Trung Quốc không chỉ là đối tác thương mại lớn nhất mà còn là “người tiêu dùng khổng lồ” với nhu cầu nông sản tươi sống và chế biến tăng mạnh hàng năm.  

• Kim ngạch xuất khẩu ấn tượng và tăng trưởng ổn định: Năm 2024 đạt hơn 4,6 tỷ USD chỉ riêng rau quả, chiếm hơn 60% tổng xuất khẩu ngành này, với quý I/2025 đã vượt 521 triệu USD, chứng tỏ Trung Quốc là động lực chính giúp ngành nông sản Việt đạt kỷ lục mới.
• Chuyển dịch từ tiểu ngạch sang chính ngạch bền vững: Nhờ các nghị định thư, hàng hóa được kiểm soát chặt chẽ về truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm, giảm rủi ro ùn tắc cửa khẩu và tăng giá trị hợp đồng dài hạn với đối tác lớn.
• Tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho nông dân: Hàng triệu hộ dân tại Đồng Bằng Sông Cửu Long, Tây Nguyên tham gia vùng trồng đạt chuẩn, nhận chuyển giao kỹ thuật và giá thu mua cao hơn nhờ xuất khẩu ổn định.
• Đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng chuỗi giá trị: Từ trái cây tươi đến đông lạnh, chế biến sâu, thị trường này khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ bảo quản, giúp nông sản Việt cạnh tranh tốt hơn với Thái Lan, Malaysia.

2. Danh sách chi tiết các loại nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc hiện nay

Hiện nay đã có hơn 18 mặt hàng được phép xuất khẩu chính ngạch nhờ các nghị định thư mới nhất ký năm 2024-2025.  

• Sầu riêng tươi và đông lạnh: Là “vua xuất khẩu” với kim ngạch vượt 3,5 tỷ USD năm 2024, chủ yếu từ Đắk Lắk, Tiền Giang, được ưa chuộng nhờ vị béo ngậy đặc trưng, dự kiến đạt 5 tỷ USD năm 2025 nhờ nghị định thư đông lạnh mới.
• Thanh long: Sản lượng hàng trăm nghìn tấn mỗi năm từ Bình Thuận, Long An, Tiền Giang, xuất khẩu ổn định quanh năm nhờ chiếu xạ và đóng gói đạt chuẩn, chiếm tỷ trọng lớn trong rau quả tươi.
• Chuối: Hoàng Anh Gia Lai và các doanh nghiệp Philippines-style dẫn đầu với hàng trăm container/tuần, đạt hàng trăm triệu USD nhờ giống cavendish chất lượng cao và logistics đường bộ nhanh chóng.
• Dưa hấu: Mặt hàng truyền thống từ Quảng Ngãi, Quảng Nam, xuất khẩu mạnh mùa vụ với giá cạnh tranh, được người tiêu dùng Trung Quốc yêu thích nhờ độ ngọt và kích thước lớn.
• Mít: Tăng trưởng mạnh 44% năm 2024, chủ yếu mít thái ruột đỏ từ Tây Nguyên và miền Nam, chế biến đông lạnh hoặc tươi đều được đón nhận rộng rãi.
• Xoài: Các giống cát Hòa Lộc, keo từ Đồng Tháp, Tiền Giang đạt kim ngạch hàng trăm triệu USD, nổi bật với hương vị thơm ngon và chứng nhận GlobalGAP.
• Nhãn và vải: Mùa vụ tập trung tại Hưng Yên, Bắc Giang, xuất khẩu chính ngạch giúp giá ổn định hơn, tránh tình trạng “được mùa mất giá” như trước.
• Chôm chôm, măng cụt, thạch đen: Nhóm trái cây nhiệt đới từ miền Nam, tăng trưởng nhờ nghị định thư cũ, phù hợp khẩu vị miền Nam Trung Quốc.
• Khoai lang, chanh dây, ớt: Mới được mở cửa chính ngạch năm 2025, từ Bình Dương, Gia Lai, hứa hẹn bùng nổ nhờ nhu cầu gia vị và nước ép cao tại Trung Quốc.
• Dừa tươi, tổ yến, cám gạo: Các mặt hàng mới như dừa Bến Tre, tổ yến Khánh Hòa đạt tiêu chuẩn halal và hữu cơ, mở rộng sang phân khúc cao cấp và thức ăn chăn nuôi.

Xem thêm: Danh mục hàng gia dụng việt nam xuất khẩu

3. Yêu cầu kiểm dịch và thủ tục cần biết khi xuất khẩu các loại nông sản sang Trung Quốc

Để hàng hóa thông quan suôn sẻ, doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt Lệnh 248-249 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc về đăng ký cơ sở sản xuất và truy xuất nguồn gốc.  

• Đăng ký mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói: Mỗi lô hàng phải có mã số được GACC phê duyệt, kèm theo chứng nhận kiểm dịch thực vật từ Cục Bảo vệ Thực vật Việt Nam để truy xuất nhanh chóng.
• Kiểm nghiệm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng: Giới hạn nghiêm ngặt về cadimi, auramine O và các chất cấm, yêu cầu kiểm nghiệm tại phòng lab được công nhận trước khi xuất khẩu.
• Bao bì, nhãn mác và tem truy xuất điện tử: Sử dụng mã QR hoặc blockchain để người tiêu dùng Trung Quốc kiểm tra nguồn gốc, kèm nhãn tiếng Trung và thông tin lô hàng rõ ràng.
• Thủ tục thông quan tại cửa khẩu: Ưu tiên đường sắt liên vận hoặc đường bộ qua Lào Cai, Lạng Sơn, kết hợp kho lạnh để giữ độ tươi, giảm thời gian chờ đợi xuống dưới 24 giờ.

Xem thêm: Quy định xuất khẩu lao động Đài Loan 1 năm

4. Triển vọng và khuyến nghị phát triển các loại nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc

Với các FTA như RCEP và đàm phán mới, thị trường Trung Quốc sẽ tiếp tục mở rộng cho nông sản chế biến sâu và hữu cơ.  

• Đẩy mạnh chế biến sâu và sản phẩm giá trị gia tăng: Từ sầu riêng múi đông lạnh đến nước ép chanh dây, bột khoai lang, giúp giảm phụ thuộc mùa vụ và tăng giá bán gấp 3-5 lần so với hàng tươi.
• Ứng dụng công nghệ số trong truy xuất và logistics: Sử dụng blockchain, drone giám sát vùng trồng và đường sắt cao tốc để rút ngắn thời gian vận chuyển, đáp ứng yêu cầu “giao hàng nhanh” của thương mại điện tử Trung Quốc.
• Xây dựng thương hiệu quốc gia và tham gia hội chợ lớn: Tham gia CAEXPO, trung tâm phân phối tại Quảng Châu, Thâm Quyến để quảng bá hình ảnh “nông sản sạch Việt Nam”, kết nối trực tiếp với chuỗi siêu thị lớn.
• Hợp tác liên kết chuỗi từ nông dân đến doanh nghiệp: Xây dựng vùng nguyên liệu lớn đạt chuẩn hữu cơ, carbon thấp để đáp ứng xu hướng Net Zero, đồng thời chia sẻ rủi ro giá cả và kỹ thuật canh tác hiện đại.

Các loại nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc đang mang lại nguồn thu ngoại tệ khổng lồ, góp phần quan trọng vào tăng trưởng ngành nông nghiệp Việt Nam. Việc nắm bắt kịp thời quy định và xu hướng sẽ giúp doanh nghiệp, nông dân tận dụng tối đa tiềm năng thị trường tỷ dân này. Cùng Giấy chứng nhận cập nhật thông tin mới nhất để hỗ trợ thủ tục xuất khẩu nhanh chóng và hiệu quả nhất.