Nắng nóng kéo dài làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm

Thời tiết nắng nóng kéo dài tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi trong thực phẩm, đặc biệt khi nguyên liệu không được bảo quản và chế biến đúng cách, dễ dẫn đến các vụ ngộ độc thực phẩm quy mô lớn.

Tại TP.HCM, liên tục ghi nhận nhiều trường hợp ngộ độc thực phẩm, trong đó có hai vụ nghi ngộ độc tập thể xảy ra tại các trường học, làm dấy lên lo ngại về vấn đề an toàn thực phẩm trong bối cảnh thời tiết oi bức hiện nay.

Nhiều vụ ngộ độc thực phẩm đáng báo động

Mới đây, 33 học sinh Trường THCS Tân Túc (huyện Bình Chánh) có dấu hiệu nghi ngộ độc thực phẩm với triệu chứng đau bụng, nôn ói. Các em được đưa đến Bệnh viện quận 11 cấp cứu sau khi ăn bánh mì mua từ một cơ sở tại quận 6.

Trước đó, tại hệ thống trường TH-THCS Tuệ Đức (TP Thủ Đức), khoảng 33 học sinh xuất hiện triệu chứng đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn sau khi dùng bữa ăn do một công ty thực phẩm tại quận Tân Phú cung cấp.

Ngay sau khi xảy ra các vụ việc, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã yêu cầu Sở An toàn thực phẩm TP.HCM tiến hành điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định nguyên nhân và đơn vị cung cấp nguyên liệu nghi ngờ gây ngộ độc. Đồng thời, các biện pháp kiểm soát an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể và các cơ sở cung cấp suất ăn cũng được tăng cường nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra các vụ ngộ độc tiếp theo.

Bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, cho biết dù đã triển khai nhiều biện pháp phòng chống nhưng nguy cơ ngộ độc thực phẩm vẫn luôn hiện hữu, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng bức. Để nâng cao nhận thức cộng đồng, TP.HCM sẽ tổ chức Tháng hành động vì an toàn thực phẩm vào tháng 4-2025, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.

Xem thêm: Bắc Ninh ban hành quy định phân cấp quản lý an toàn thực phẩm trong lĩnh vực y tế

Bà Lan cũng nhấn mạnh ý thức của cả người bán và người mua là yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm. Người kinh doanh cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chế biến, bảo quản thực phẩm, không vì lợi nhuận mà xem nhẹ sức khỏe cộng đồng. Người tiêu dùng nên lựa chọn thực phẩm từ các cơ sở uy tín, đảm bảo chất lượng và tránh sử dụng thực phẩm để quá lâu.

Cách phòng tránh ngộ độc thực phẩm trong mùa nóng

Theo bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, thời tiết nắng nóng là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, đặc biệt trên các loại thực phẩm như thịt, cá, trứng, sữa hoặc các thực phẩm chế biến không đảm bảo vệ sinh trong quá trình sản xuất và vận chuyển.

Một số món ăn như súp, canh, hoặc thực phẩm phải trải qua nhiều công đoạn chế biến cũng dễ nhiễm khuẩn nếu không được bảo quản đúng cách. Các bếp ăn tập thể, tiệc cưới, liên hoan… đều tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thực phẩm nếu không tuân thủ quy trình an toàn.

Bác sĩ Nguyên khuyến cáo trong điều kiện nắng nóng, thực phẩm đã chế biến chỉ nên để bên ngoài tối đa 2-3 giờ, sau đó cần được bảo quản trong tủ lạnh. Nếu để lâu hơn, thực phẩm có thể bị ôi thiu, tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi. Khi sử dụng lại, nên đun sôi thực phẩm ở nhiệt độ trên 100 độ C trong ít nhất 5 phút để đảm bảo an toàn.

Ngoài ra, việc ăn sống một số thực phẩm cũng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn, do đó cần đảm bảo nguyên tắc ăn chín, uống sôi và duy trì thói quen rửa tay sạch sẽ trước khi ăn.

ThS Bùi Thị Duyên, Phó chủ nhiệm Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, lưu ý rằng một số loại thực phẩm như nhân bánh mì, xôi hay đồ ăn đường phố rất dễ bị nhiễm khuẩn nếu không được chế biến và bảo quản đúng cách. Nếu vệ sinh không đảm bảo, thực phẩm có thể gây ngộ độc cấp tính với các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, nôn mửa, sốt cao.

Đáng lo ngại hơn, nếu thường xuyên tiêu thụ thực phẩm bị nhiễm khuẩn hoặc chứa độc tố, người dùng có nguy cơ mắc các bệnh mạn tính, ảnh hưởng đến gan, thận và hệ thần kinh.

Xem thêm: Triển khai mô hình “Nâng cao năng suất chất lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm”

Siết chặt chế tài xử phạt vi phạm an toàn thực phẩm

Trước tình trạng gia tăng các vụ ngộ độc thực phẩm, Bộ Y tế và Bộ Công an đã tổ chức họp bàn về việc tăng cường chế tài xử phạt đối với các cơ sở vi phạm quy định an toàn thực phẩm. Bà Trần Việt Nga, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, cho biết hai bộ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ để sửa đổi các quy định pháp luật, nâng mức xử phạt nhằm răn đe các hành vi vi phạm.

Tại Hà Nội, Sở Y tế cũng đề xuất tăng mức phạt hành chính đối với vi phạm an toàn thực phẩm lên gấp đôi so với quy định hiện hành.

Trách nhiệm của địa phương trong quản lý an toàn thực phẩm

Theo ông Nguyễn Hùng Long, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), việc đảm bảo an toàn thực phẩm không chỉ dừng lại ở các biện pháp tuyên truyền và hướng dẫn, mà còn cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm.

Trong đó, trách nhiệm của chính quyền địa phương đóng vai trò quan trọng. Các cơ sở kinh doanh thực phẩm, quán ăn trên địa bàn phường, xã cần được giám sát chặt chẽ. Lực lượng quản lý địa phương phải chủ động kiểm tra, phát hiện vi phạm và áp dụng biện pháp xử lý phù hợp với từng khu vực.

Ông Long nhấn mạnh: “Hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm đã khá đầy đủ, vấn đề quan trọng là thực thi nghiêm túc, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm.”

Nguồn: Báo Tuổi trẻ