Kiểm nghiệm gạo là quá trình kiểm tra và đánh giá chất lượng của gạo trước khi đưa ra thị trường hoặc sử dụng. Quá trình này bao gồm nhiều bước và kiểm tra khác nhau, nhằm đảm bảo rằng gạo đạt các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, dinh dưỡng và chất lượng. Vậy Kiểm nghiệm gạo bao gồm những chỉ tiêu nào? Tất cả sẽ được GIAYCHUNGNHAN giải đáp ngay trong bài viết dưới đây.

1. Tại sao phải thực hiện các chỉ tiêu kiểm nghiệm gạo?

Đối với người tiêu dùng: Gạo là mặt hàng nông sản quan trọng, cung cấp hơn 20% tổng năng lượng hấp thụ hàng ngày của con người. Do đó, cần đảm bảo gạo được sản xuất ra thị trường là nguồn nguyên liệu sạch, không chứa các loại hóa chất độc hại trong quá trình sản xuất để bảo vệ an toàn sức khỏe cho người tiêu dùng.

Đối với các cơ sở kinh doanh, sản xuất gạo: Việc việc tiến hành kiểm tra các chỉ tiêu kiểm nghiệm gạo là một thủ tục bắt buộc phải làm để kiểm soát chất lượng gạo cũng như công bố chất lượng gạo đạt chuẩn đủ điều kiện để đưa ra thị trường. Nói cách khác, kiểm nghiệm gạo là cách để các cơ sở kinh doanh, sản xuất gạo có thể hoạt động và duy trì hoạt động dựa theo quy định tại Thông tư 19/2012/TT-BYT của Bộ Y tế ban hành ngày 09 tháng 11 năm 2012 theo đó các cơ sở kinh doanh, sản xuất gạo phải tiến hành công bố chất lượng sản phẩm trước khi tiêu thụ cũng như kiểm nghiệm định kỳ 02 lần/năm đối với các sản phẩm của các cơ sở chưa được cấp chứng chỉ hệ thống quản lý chất lượng. 

2. Quy định về các chỉ tiêu kiểm nghiệm gạo

• Thông tư số 27/2012/TT-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế hướng dẫn quản lý phụ gia thực phẩm: Thông tư này của Bộ trưởng Bộ Y tế hướng dẫn quản lý phụ gia thực phẩm. Trong bối cảnh kiểm nghiệm gạo, thông tư quy định các yêu cầu về việc sử dụng phụ gia thực phẩm, bao gồm cả những chất phụ gia có thể có trong gạo và mức độ cho phép của chúng. Điều này giúp đảm bảo rằng gạo không bị ô nhiễm bởi các phụ gia không được phép hoặc vượt quá mức quy định.
• Thông tư số 08/2015/TT-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế bổ sung một số quy định cho Thông tư số 27/2012/TT-BYT: Thông tư này bổ sung một số quy định cho Thông tư số 27/2012/TT-BYT. Nó cung cấp các hướng dẫn chi tiết hơn về việc quản lý phụ gia thực phẩm, đặc biệt là trong các sản phẩm thực phẩm như gạo. Việc áp dụng thông tư này giúp cải thiện việc kiểm soát và giảm thiểu rủi ro liên quan đến các phụ gia trong gạo.
• Thông tư số 50/2016/TT-BYT của Bộ trưởng bộ Y tế quy định giới hạn tối đa tồn dư thuốc bảo vệ thực vật trong thực phẩm: Thông tư này quy định giới hạn tối đa tồn dư thuốc bảo vệ thực vật trong thực phẩm. Trong kiểm nghiệm gạo, thông tư này cung cấp các mức giới hạn cụ thể cho phép của các loại thuốc bảo vệ thực vật, đảm bảo rằng gạo không chứa dư lượng thuốc trừ sâu vượt quá mức an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.
• QCVN 8-2:2011/BYT quy chuẩn kỹ thuật quốc gia với giới hạn ô nhiễm kim loại nặng trong thực phẩm: Quy chuẩn này áp dụng cho kiểm nghiệm gạo nhằm đảm bảo rằng hàm lượng kim loại nặng như chì, arsenic, và cadmium không vượt quá mức giới hạn quy định, nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và tránh các nguy cơ liên quan đến ô nhiễm kim loại nặng.
• QCVN 8-1:2011/BYT quy chuẩn kỹ thuật quốc gia với giới hạn ô nhiễm độc tố vi nấm: Quy chuẩn này cung cấp các mức giới hạn cho phép của các độc tố vi nấm có thể tồn tại trong gạo. Kiểm nghiệm gạo theo quy chuẩn này giúp phát hiện và loại bỏ các mốc nấm và độc tố có thể gây hại cho sức khỏe.

3. Các chỉ tiêu kiểm nghiệm gạo

3.1 Chỉ tiêu cảm quan gạo

Trước hết, xét bề mặt bên ngoài bằng cảm quan khi nhìn vào người ta gọi đó là chỉ tiêu cảm quan gạo. Bằng mắt thường, chúng ta có thể đánh giá cảm quan về chất lượng của gạo bằng những yếu tố sau đây: kích thước to hay nhỏ, màu sắc như thế nào, mùi vị đặc trưng của gạo, bề mặt cùng với độ bóng loáng của gạo, có lẫn cám hay vỏ trấu hay không,… Nếu đạt được những tiêu chuẩn về các yếu tố sau đây, gạo được xem là gạo chất lượng tốt thông qua mặt cảm quan.

Bước kiểm nghiệm gạo phải bắt đầu từ việc đánh giá cảm quan để kịp thời khắc phục những tồn đọng nhanh nhất và thuận tiện cho những bước sau.

3.2 Chỉ tiêu hoá lý

Chỉ tiêu kiểm nghiệm gạo còn có chỉ tiêu về hoá lý, được xét chủ yếu ở chất lượng tinh bột của gạo. Thông thường, gạo trắng chứa 80% tinh bột, trong tinh bột có hai thành phần – amylose và amylopectin, đây là hai thành phần có ảnh hưởng đến chất lượng cơm khi nấu. Cụ thể, gạo nhiều chất amylose hơn sẽ có độ cứng cao hơn không dẻo như gạo có chứa  nhiều amylopectin. Dựa vào quy trình kiểm nghiệm gạo trên chỉ tiêu hoá lý, giúp chúng ta phân biệt rõ được tính chất của từng loại gạo.

Ngoài thành phần là tinh bột, chỉ tiêu hoá lý còn được xét dựa trên những yếu tố khác như: độ ẩm trong gạo, hàm lượng protein, hàm lượng chất béo, hàm lượng glucozo, chất xơ,… và một số chất khác. Tuỳ thuộc vào kết quả đánh giá, cơ sở sẽ tiến hành điều chỉnh liều lượng các chất cho phù hợp với mục đích đáp ứng hàm lượng dinh dưỡng cho người dùng.

3.3 Chỉ tiêu vi sinh

Chỉ tiêu vi sinh được đánh giá dựa trên hàm lượng đo được ở các loại vi khuẩn thường gây ngộ độc thực phẩm có chứa bên trong gạo, gồm có một số vi khuẩn như: tổng số bào tử nấm men, nấm mốc, Coliforms, Staphylococcus aureus, Escherichia Coli, Clostridium perfringens, Bacillus cereus, Salmonella,.… Tuy nhiên, khi xét chỉ tiêu không yêu cầu xét tất cả các vi khuẩn trên mà lựa chọn những yếu tố phù hợp với chất lượng của gạo để đánh giá.

3.4 Chỉ tiêu kim loại nặng

Khi kiểm nghiệm gạo còn phải chú trọng phân tích chỉ tiêu kim loại nặng, nên đánh giá hàm lượng của một số loại kim loại nặng như chì, kẽm, thủy ngân… Những kim loại này nếu tồn dư trong gạo với hàm lượng vượt quá mức cho phép sẽ gây hại nghiêm trọng cho người tiêu dùng. Chính vì thế, ở chi tiêu này cần kiểm nghiệm khắt khe, cần kiểm soát chặt chẽ để tránh những nguy hại nguy hiểm khi xuất gạo ra thị trường.

3.5 Hàm lượng hoá chất không mong muốn

Cây lúa trong quá trình gieo trồng chắc chắn sẽ phải sử dụng đến các loại thuốc trừ sâu cũng như những hợp chất phân đạm để bảo vệ và kích thích tăng trưởng cho cây. Vì vậy, không thể tránh khỏi việc  tồn dư của những hoá chất độc hại, đồng thời để tránh hư hỏng, ẩm mốc người ta cũng sử dụng một số chất bảo quản. Vậy nên khi kiểm nghiệm gạo cần đánh giá khách quan và chi tiết hàm lượng hoá chất không mong muốn để hạn chế tối đa những nguy hại mà các hoá chất này có thể làm ảnh hưởng đến con người.

4. Các chỉ tiêu đánh giá mức độ an toàn trong tiêu chí kiểm nghiệm gạo

Vì chưa có một QCVN gạo riêng nên các chỉ tiêu về tiêu chuẩn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong gạo được quy định tại: QCVN 8-2:2011/BYT quy chuẩn kỹ thuật quốc gia với giới hạn ô nhiễm kim loại nặng trong thực phẩm

Hai QCVN 8-2:2011/BYT và QCVN 8-1:2011/BYT sẽ quy định lượng kim loại nặng tối đa, và độc tố vi nấm trong thực phẩm cũng được áp dụng dành cho gạo

Bên cạnh đó là những quy định bổ sung về kim loại nặng và độc tố vi nấm theo TCVN 11888: 2017  cho gạo được quy định như bảng dưới đây:

Hàm lượng tối đa các loại độc tố vi nấm:

Xem thêm về Các chỉ tiêu kiểm nghiệm an toàn thực phẩm qua bài viết của GIAYCHUNGNHAN.

5. Các câu hỏi thường gặp

Kiểm nghiệm có quan trọng hay không?

Có, Việc kiểm nghiệm tại phòng thí nghiệm có tác dụng nhằm hỗ trợ việc kiểm tra chất lượng của những sản phẩm. Đồng thời hỗ trợ quá trình kiểm tra chất lượng của sản phẩm trong suốt quy trình giám định hàng hóa xuất và nhập khẩu. 

Thời gian và chi phí kiểm nghiệm gạo là bao lâu?

– Phụ thuộc theo từng chỉ tiêu kiểm nghiệm sẽ có thời gian khác nhau

– Thời gian kiểm nghiệm gạo trung bình là 03 – 05 ngày làm việc.

Chi phí kiểm nghiệm gạo là bao nhiêu ?

Chi phí kiểm nghiệm gạo không có mức phí cố định, chi phí phụ thuộc vào số lượng chỉ tiêu bạn kiểm nghiệm

Hy vọng qua bài viết, chúng tôi đã giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về Kiểm nghiệm gạo bao gồm những chỉ tiêu nào?.Đừng ngần ngại hãy liên hệ với GIAYCHUNGNHAN nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết.