Thực phẩm chức năng ngày càng được ưa chuộng tại Việt Nam, kéo theo nhu cầu nhập khẩu mặt hàng này gia tăng mạnh mẽ.

Để đảm bảo sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn và pháp lý, doanh nghiệp cần tìm hiểu quy trình nhập khẩu thực phẩm chức năng theo pháp luật Việt Nam hiện hành.

Cùng Giấy chứng nhận, chúng ta sẽ khám phá quy trình này một cách chi tiết và dễ hiểu.

1. Tổng quan về thực phẩm chức năng và yêu cầu pháp lý

Trước khi đi vào chi tiết quy trình nhập khẩu thực phẩm chức năng, cần hiểu rõ khái niệm và các quy định liên quan.

Thực phẩm chức năng, theo pháp luật Việt Nam hiện hành, là các sản phẩm có thành phần từ thiên nhiên hoặc tổng hợp, hỗ trợ tăng cường sức khỏe, bổ sung dinh dưỡng hoặc dùng trong chế độ ăn đặc biệt.

Đây không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Do đặc thù ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, việc nhập khẩu thực phẩm chức năng đòi hỏi doanh nghiệp phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt từ Bộ Y tế và các cơ quan liên quan.

Thực phẩm chức năng nhập khẩu phải được công bố hợp quy hoặc công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm trước khi lưu hành. Ngoài ra, mỗi lô hàng cần được kiểm tra chất lượng để đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn.

Các quy định pháp luật chính điều chỉnh hoạt động này bao gồm Luật An toàn thực phẩm 2010, Nghị định 15/2018/NĐ-CP, và các thông tư hướng dẫn như Thông tư 25/2018/TT-BYT bãi bỏ Thông tư 19/2012/TT-BYT và Thông tư 111/2021/TT-BYT. 

Những văn bản này đặt ra các yêu cầu cụ thể về công bố sản phẩm, kiểm tra an toàn thực phẩm, và thủ tục hải quan, đảm bảo hàng hóa nhập khẩu đạt chất lượng và an toàn cho người sử dụng.

2. Quy trình nhập khẩu thực phẩm chức năng

Quy trình nhập khẩu thực phẩm chức năng là một chuỗi các bước phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước, và các đơn vị liên quan.

Để giúp doanh nghiệp dễ dàng thực hiện, quy trình này được chia thành các bước cụ thể, mỗi bước đều có những yêu cầu pháp lý rõ ràng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước để nhập khẩu thực phẩm chức năng theo pháp luật Việt Nam hiện hành.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ công bố sản phẩm
Để thực phẩm chức năng được phép lưu hành tại Việt Nam, doanh nghiệp cần thực hiện công bố sản phẩm tại Cục An toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tế.

Hồ sơ công bố bao gồm giấy đăng ký kinh doanh có ngành nghề kinh doanh thực phẩm, giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) hoặc giấy chứng nhận y tế từ nước xuất khẩu, và phiếu kết quả kiểm nghiệm sản phẩm trong vòng 12 tháng.

Kết quả kiểm nghiệm phải được thực hiện tại phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc công nhận, bao gồm các chỉ tiêu an toàn theo quy chuẩn kỹ thuật.

Doanh nghiệp nộp hồ sơ qua hệ thống điện tử của Cục An toàn thực phẩm (vfa.gov.vn) và chờ cấp giấy tiếp nhận bản công bố sản phẩm. Quá trình này thường mất từ 7-15 ngày làm việc, tùy thuộc vào tính đầy đủ và chính xác của hồ sơ.

Bước 2: Đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm
Sau khi nhận được giấy tiếp nhận bản công bố sản phẩm, doanh nghiệp cần đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm cho từng lô hàng nhập khẩu.

Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, tất cả thực phẩm chức năng nhập khẩu phải được kiểm tra tại cơ quan kiểm tra nhà nước có thẩm quyền do Bộ Y tế chỉ định.

Hồ sơ đăng ký kiểm tra bao gồm tờ khai kiểm tra, hợp đồng thương mại, hóa đơn (invoice), danh mục đóng gói (packing list), và giấy chứng nhận lưu hành tự do.

Kết quả kiểm tra sẽ được cấp dưới dạng “Thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu”, là điều kiện bắt buộc để thông quan.

Doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc kiểm tra có thể được miễn trong một số trường hợp, ví dụ như hàng mẫu thử nghiệm hoặc quà biếu nhân đạo, nhưng thực phẩm chức năng thông thường không thuộc diện miễn kiểm tra.

Bước 3: Thực hiện thủ tục hải quan
Sau khi có giấy tiếp nhận bản công bố sản phẩm và thông báo kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm, doanh nghiệp tiến hành thủ tục hải quan để thông quan hàng hóa.

Hồ sơ hải quan bao gồm tờ khai hải quan, hợp đồng thương mại, hóa đơn, danh mục đóng gói, giấy chứng nhận lưu hành tự do, và thông báo kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm.

Doanh nghiệp cần xác định mã HS (Harmonized System) của thực phẩm chức năng để áp dụng đúng mức thuế nhập khẩu.

Theo pháp luật Việt Nam hiện hành, thực phẩm chức năng không thuộc danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu, nhưng doanh nghiệp cần đảm bảo tính chính xác của hồ sơ để tránh bị từ chối thông quan.

Nếu hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia có hiệp định thương mại tự do (FTA) với Việt Nam, doanh nghiệp có thể được hưởng thuế suất ưu đãi nếu cung cấp đầy đủ chứng từ chứng minh xuất xứ (C/O).

Bước 4: Lưu hành sản phẩm trên thị trường
Sau khi hoàn tất thủ tục hải quan, thực phẩm chức năng được phép nhập khẩu vào Việt Nam và đưa ra lưu hành. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đảm bảo nhãn mác sản phẩm tuân thủ quy định về ghi nhãn hàng hóa theo Nghị định 111/2021/NĐ-CP.

Nhãn sản phẩm phải cung cấp đầy đủ thông tin về thành phần, công dụng, hướng dẫn sử dụng, và cảnh báo (nếu có) bằng tiếng Việt.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần lưu giữ hồ sơ công bố và kiểm tra an toàn thực phẩm để phục vụ các đợt kiểm tra sau thông quan từ cơ quan chức năng.

Việc tuân thủ các quy định này giúp doanh nghiệp tránh các rủi ro pháp lý và xây dựng lòng tin với người tiêu dùng.

Để tìm hiểu thêm về: Tiêu chuẩn bao bì tiếp xúc thực phẩm và an toàn tiêu dùng, mời quý khách tham khảo bài viết sau!

3. Các lưu ý quan trọng khi nhập khẩu thực phẩm chức năng

Để đảm bảo quá trình nhập khẩu thực phẩm chức năng diễn ra suôn sẻ, doanh nghiệp cần lưu ý một số vấn đề quan trọng.

Phần này sẽ cung cấp các hướng dẫn bổ sung để giúp doanh nghiệp tránh những sai sót thường gặp và tối ưu hóa quy trình nhập khẩu.

Doanh nghiệp cần đảm bảo rằng giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) hoặc giấy chứng nhận y tế từ nước xuất khẩu được hợp pháp hóa lãnh sự nếu cần thiết.

Tài liệu này là bắt buộc và phải được cung cấp bằng bản gốc hoặc bản sao công chứng kèm bản gốc để đối chiếu. Việc thiếu CFS có thể dẫn đến việc lô hàng bị từ chối thông quan, gây chậm trễ và thiệt hại kinh tế.

Ngoài ra, doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ các quy định về hạn sử dụng của sản phẩm, vì thực phẩm chức năng có thời hạn sử dụng ngắn có thể gặp khó khăn trong quá trình lưu hành.

Một lưu ý khác là việc xác định mã HS của sản phẩm. Mã HS không chỉ ảnh hưởng đến mức thuế nhập khẩu mà còn liên quan đến các yêu cầu kiểm tra chuyên ngành.

Doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến của cơ quan hải quan hoặc các chuyên gia logistics để xác định mã HS chính xác dựa trên thành phần và tính chất của sản phẩm.

Cuối cùng, doanh nghiệp cần hợp tác với các đơn vị logistics uy tín để đảm bảo quá trình vận chuyển và thông quan diễn ra thuận lợi, giảm thiểu rủi ro về thời gian và chi phí.

Để tìm hiểu thêm về: Hướng dẫn cách tra cứu bản tự công bố sản phẩm, mời quý khách tham khảo bài viết sau!

4. Mức thuế nhập khẩu thực phẩm chức năng là bao nhiêu?

Thuế suất nhập khẩu theo mã HS

Thực phẩm chức năng thường nằm trong nhóm HS 2106.90.xx. Các mức thuế tham khảo như sau:

• Công thức chung (mã 21069072 – Thực phẩm bảo vệ sức khỏe khác):

  • Thuế NK thông thường: 22,5%
  • Thuế ưu đãi: 15%
  • VAT: 10%

• Các mã khác:

  • 21069071 (từ sâm): 22,5% / 15% / 10%
  • 21069073 (hỗn hợp vi chất): 22,5% / 15% / 10%
  • 21069081 / 21069089 (dành cho trẻ em): 15% / 10% / 10%
  • 21069096 (dinh dưỡng y tế): 10,5% / 7% / 10%

Thuế với thực phẩm chức năng dạng lỏng (HS 2202.99.50)

Nếu nhập sản phẩm dạng siro hoặc nước bổ sung, mã HS sẽ là 22029950. Thuế suất như sau:

• Thuế NK thông thường: 45%
• Thuế NK ưu đãi: 30%
• VAT: 10%

Ưu đãi theo các Hiệp định Thương mại tự do (FTA)

Nếu hàng nhập khẩu từ đối tác có FTA với Việt Nam (ASEAN, Trung Quốc, Hàn Quốc, EU, CPTPP…), mức thuế ưu đãi đặc biệt có thể giảm xuống còn 0–5%, thậm chí 0% tùy từng FTA và từng mã HS

Ví dụ:

• ASEAN, Trung Quốc (ACFTA), Việt Nam – Hàn Quốc (VKFTA), ASEAN – Úc/NZ…: 0%
• ASEAN – Nhật Bản (AJCEP): 3%

5. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp liên quan đến quy trình nhập khẩu thực phẩm chức năng, kèm theo câu trả lời chi tiết để hỗ trợ doanh nghiệp hiểu rõ hơn về các yêu cầu pháp lý.

Thực phẩm chức năng nhập khẩu có cần giấy phép nhập khẩu không?
Thực phẩm chức năng không thuộc danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu hoặc yêu cầu giấy phép nhập khẩu riêng theo pháp luật Việt Nam hiện hành.

Tuy nhiên, doanh nghiệp phải thực hiện công bố sản phẩm tại Cục An toàn thực phẩm và đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm cho mỗi lô hàng. Các giấy tờ như giấy chứng nhận lưu hành tự do và kết quả kiểm nghiệm là bắt buộc để hoàn tất thủ tục.

Thời gian công bố sản phẩm mất bao lâu?
Quá trình công bố sản phẩm tại Cục An toàn thực phẩm thường mất từ 7-15 ngày làm việc, tùy thuộc vào tính đầy đủ của hồ sơ.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu như giấy đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận lưu hành tự do, và kết quả kiểm nghiệm để tránh phải bổ sung, làm kéo dài thời gian xử lý.

Có trường hợp nào được miễn kiểm tra an toàn thực phẩm không?

Theo pháp luật Việt Nam hiện hành, một số trường hợp được miễn kiểm tra an toàn thực phẩm, như hàng mẫu thử nghiệm, quà biếu nhân đạo, hoặc hàng tạm nhập tái xuất.

Tuy nhiên, thực phẩm chức năng nhập khẩu để lưu hành thương mại không thuộc diện miễn kiểm tra và phải thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra chất lượng.

Doanh nghiệp cần làm gì nếu lô hàng bị từ chối thông quan?
Nếu lô hàng bị từ chối thông quan do thiếu giấy tờ hoặc không đạt yêu cầu an toàn thực phẩm, doanh nghiệp cần phối hợp với cơ quan hải quan để bổ sung hồ sơ hoặc thực hiện kiểm tra lại.

Trong trường hợp cần hỗ trợ pháp lý, doanh nghiệp có thể liên hệ các đơn vị tư vấn chuyên nghiệp để được hướng dẫn chi tiết.

Nhập khẩu thực phẩm chức năng là một quá trình đòi hỏi sự cẩn trọng và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành.

Với quy trình nhập khẩu thực phẩm chức năng được cung cấp ở trên, từ việc chuẩn bị hồ sơ công bố sản phẩm, đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm, đến thực hiện thủ tục hải quan, mỗi bước đều đóng vai trò quan trọng trong việc đưa sản phẩm ra thị trường một cách hợp pháp và an toàn.

Nếu bạn cần hỗ trợ chi tiết hoặc tư vấn về các thủ tục liên quan, hãy liên hệ Giấy chứng nhận để được hướng dẫn nhanh chóng và chính xác.