Đề xuất siết chặt quảng cáo thực phẩm và xử phạt nghiêm hành vi gian lận chất lượng

Trong phiên thảo luận sáng 17-5 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, đại biểu Trần Khánh Thu (đoàn Thái Bình) bày tỏ quan ngại về tình trạng thực phẩm chức năng giả, kém chất lượng vẫn tràn lan trên thị trường và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Bà Thu nêu rõ, nhiều sản phẩm như thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm bổ sung vitamin, khoáng chất, thực phẩm cho trẻ nhỏ, sản phẩm dinh dưỡng y học, hay thực phẩm tăng cường vi chất… được tiêu thụ rộng rãi nhưng lại tiềm ẩn rủi ro cao nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Do đó, bà kiến nghị bắt buộc phải đăng ký đối với các nhóm sản phẩm có khả năng ảnh hưởng lớn đến nhóm người dễ bị tổn thương. Hồ sơ công bố sản phẩm cần bao gồm kết quả nghiên cứu khoa học, có đánh giá và tiêu chuẩn cụ thể. Đồng thời, cần cấm triệt để những nội dung quảng cáo mang tính thổi phồng công dụng, đặc biệt là những tuyên bố gây hiểu lầm như “chữa bệnh”, “giảm cân siêu tốc”.

Bà cũng đề xuất quy định rõ trong luật việc tăng mạnh mức xử phạt đối với hành vi gian lận chất lượng sản phẩm, như đình chỉ lưu hành, buộc ngừng sản xuất, truy cứu trách nhiệm hình sự và bồi thường cho người tiêu dùng nếu phát sinh hậu quả nghiêm trọng.

Xem thêm: Đông Phi đối mặt với bài toán đảm bảo an ninh lương thực

Đại biểu lưu ý rằng dù các sản phẩm như sữa và thực phẩm chức năng đang nằm trong nhóm được quản lý, nhưng các vụ việc làm giả vẫn tiếp diễn nhiều năm trước khi bị phát hiện. Theo bà, lỗ hổng nằm ở quy trình cho phép doanh nghiệp được tự công bố sản phẩm mà không cần thẩm định thực tế từ cơ quan chuyên môn.

“Cơ quan quản lý chỉ kiểm tra hồ sơ, trong khi doanh nghiệp hoàn toàn có thể khai không trung thực”, bà nói và kiến nghị cần rà soát kỹ quy định tại dự thảo để siết lại cơ chế này cho phù hợp thực tiễn.

Đề nghị đổi mới cơ chế hậu kiểm, tăng cường kiểm soát các sản phẩm có nguy cơ cao

Cũng tại phiên thảo luận, đại biểu Trần Thị Nhị Hà (Hà Nội) nhận định dự thảo luật vẫn còn thiếu điều chỉnh tương xứng về cơ chế kiểm tra, đặc biệt là hoạt động hậu kiểm – vốn là một trụ cột trong việc bảo đảm chất lượng hàng hóa.

Xem thêm: Đảm bảo an toàn thực phẩm trong dịp Tết Trung thu

Theo bà Hà, số lượng sản phẩm được công bố hoặc tự công bố ngày càng nhiều, trong khi lực lượng hậu kiểm còn hạn chế về nhân sự và thiết bị kỹ thuật. Hoạt động kiểm tra sau công bố hiện nay bị đánh giá là còn hình thức, thiếu chủ động, chưa có hệ thống cảnh báo sớm hay cơ chế huy động xã hội cùng tham gia.

Dự thảo quy định chỉ được kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm hoặc phản ánh từ người tiêu dùng, tổ chức quốc tế. Bà Hà cho rằng quy định này quá bị động, không phù hợp với nguyên tắc quản lý rủi ro hiện đại và chưa thực sự đặt người tiêu dùng làm trung tâm trong bảo vệ chất lượng sản phẩm.

Vì vậy, bà đề xuất cần bổ sung hoặc sửa đổi các điều khoản để áp dụng phương pháp hậu kiểm dựa trên phân tích nguy cơ, tập trung vào các sản phẩm hoặc doanh nghiệp từng vi phạm nhiều lần.

Bà Hà nhấn mạnh sự cần thiết phải có sự tham gia cụ thể, có trách nhiệm của các tổ chức xã hội, đặc biệt là các hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, trong việc giám sát, kiến nghị và công khai vi phạm.

Ngoài ra, bà cũng kiến nghị chuyển từ kiểm tra bị động sang chủ động theo kế hoạch, sử dụng dữ liệu từ nhiều nguồn và nhanh chóng thu hồi toàn bộ sản phẩm mất an toàn, đặc biệt đối với các nhóm có nguy cơ cao. Kết quả hậu kiểm cần được công bố rộng rãi để tăng tính minh bạch và răn đe.

Nguồn: Báo Tuổi trẻ