Những loại thực phẩm gây mất sữa mẹ nên tránh là mối quan tâm hàng đầu của các bà mẹ đang trong giai đoạn cho con bú, bởi sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng quý giá nhất cho sự phát triển của trẻ trong những năm tháng đầu đời. Bài viết này sẽ liệt kê chi tiết các loại thực phẩm mẹ nên tránh, đồng thời đưa ra những lưu ý để duy trì nguồn sữa dồi dào, cùng Giấy chứng nhận khám phá ngay dưới đây!

1. Rau gia vị và thảo mộc có tính hàn hoặc mùi mạnh gây mất sữa

Một số loại rau gia vị và thảo mộc tuy phổ biến trong bữa ăn hàng ngày nhưng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình tiết sữa. Những loại rau này thường có tính hàn hoặc chứa tinh dầu mạnh, làm thay đổi mùi vị sữa hoặc ức chế hormone sản xuất sữa như prolactin. Dưới đây là các loại rau gia vị và thảo mộc mà mẹ cần hạn chế.

• Lá lốt: Theo kinh nghiệm dân gian và một số quan niệm Đông y, lá lốt có tính hàn và được cho là tác động trực tiếp đến việc tiết hormone prolactin, dẫn đến giảm lượng sữa mẹ. Dù chưa có nghiên cứu khoa học cụ thể chứng minh, nhiều bà mẹ sau sinh ghi nhận mất sữa sau khi ăn lá lốt. Vì vậy, mẹ nên tránh các món như chả lá lốt hoặc canh lá lốt trong giai đoạn cho con bú để đảm bảo nguồn sữa ổn định.
• Rau mùi tây (ngò tây): Rau mùi tây thường được dùng để trang trí món ăn hoặc làm gia vị, nhưng nó có thể làm thay đổi mùi vị sữa mẹ, khiến bé chán bú hoặc bỏ bú. Việc bé bú ít có thể dẫn đến giảm tiết sữa theo cơ chế cung-cầu. Mẹ nên hạn chế sử dụng rau mùi tây trong các món salad hoặc súp để tránh ảnh hưởng đến chất lượng sữa.
• Bạc hà và các sản phẩm từ bạc hà: Bạc hà, bao gồm lá tươi, trà bạc hà, kẹo bạc hà hoặc tinh dầu bạc hà, có thể làm giảm lượng sữa nếu tiêu thụ thường xuyên hoặc với liều lượng cao. Một cốc trà bạc hà mỗi ngày có thể giúp mẹ thư giãn, nhưng uống liên tục từ 0.5-1 lít/ngày có thể gây mất sữa. Mẹ cần kiểm tra kỹ thành phần của kẹo, siro hoặc các sản phẩm khác để tránh bạc hà.
• Rau răm: Rau răm có tính ấm, hỗ trợ bổ huyết và điều hòa kinh nguyệt, nhưng với mẹ sau sinh, việc ăn quá nhiều rau răm có thể làm giảm lượng sữa. Ngoài ra, mùi thơm nồng của rau răm có thể ảnh hưởng đến hương vị sữa, khiến bé không muốn bú. Mẹ nên tránh các món như trứng vịt lộn ăn kèm rau răm trong thời kỳ cho con bú.

2. Rau củ và trái cây có tính hàn hoặc nóng gây mất sữa

Một số loại rau củ và trái cây, dù giàu dinh dưỡng, lại có thể gây mất sữa hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé do đặc tính hàn hoặc nóng theo Đông y. Những thực phẩm này cần được tiêu thụ ở mức vừa phải hoặc tránh hoàn toàn để bảo vệ nguồn sữa mẹ.

• Bắp cải: Bắp cải chứa nhiều chất xơ và vitamin, nhưng theo Đông y, nó có tính hàn và có thể làm giảm hoạt động của tuyến sữa. Đặc biệt, phương pháp đắp lá bắp cải lên ngực để giảm tắc sữa có thể vô tình làm cạn nguồn sữa nếu sử dụng quá thường xuyên. Mẹ chỉ nên ăn bắp cải 1-2 lần/tuần và tránh đắp lá bắp cải trừ khi muốn cai sữa cho bé.
• Măng (tươi, khô, ngâm): Măng chứa chất cyanide, có thể gây ngộ độc hoặc dị ứng, đặc biệt nguy hiểm với mẹ sau sinh khi cơ thể còn yếu. Dù độc tố này có thể được loại bỏ khi nấu chín, mẹ vẫn nên tránh măng để không làm gián đoạn quá trình tiết sữa. Các món như măng xào hoặc canh măng cần được loại khỏi thực đơn hàng ngày.
• Mướp đắng: Mướp đắng có tính hàn, giúp thanh nhiệt và giải độc, nhưng không phù hợp với mẹ sau sinh do có thể gây hạ đường huyết và giảm lượng sữa. Ngoài ra, mướp đắng có thể khiến bé bị đầy hơi hoặc đi ngoài nếu mẹ ăn quá nhiều. Mẹ nên thay thế bằng các loại rau củ khác như bí đỏ hoặc cà rốt để đảm bảo sức khỏe.
• Vải, nhãn, đào: Những loại trái cây này có tính nóng và hàm lượng đường cao, dễ gây mụn, táo bón hoặc rôm sảy cho cả mẹ và bé. Tiêu thụ quá nhiều vải, nhãn hoặc đào có thể làm giảm lượng sữa và khiến sữa mẹ “nóng”, gây khó chịu cho bé khi bú. Mẹ nên chọn các loại trái cây trung tính như táo hoặc lê để bổ sung vitamin mà không ảnh hưởng đến sữa.

Để tìm hiểu thêm về: Cơ sở kinh doanh thực phẩm là gì? mời quý khách tham khảo bài viết sau!

3. Đồ uống và thực phẩm chứa caffeine, cồn hoặc chất béo không lành mạnh gây mất sữa

Đồ uống có cồn, caffeine và thực phẩm chứa nhiều chất béo không lành mạnh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của mẹ mà còn có thể làm giảm lượng sữa hoặc thay đổi chất lượng sữa, khiến bé khó chịu hoặc bỏ bú. Dưới đây là những loại cần tránh.

• Bia, rượu và đồ uống có cồn: Bia rượu ức chế hệ thần kinh trung ương và làm giảm giải phóng oxytocin, hormone cần thiết để kích thích tiết sữa. Uống 5 ly rượu trở lên cùng lúc có thể làm giảm đáng kể lượng sữa, và việc tiêu thụ thường xuyên sẽ gây tổn hại lâu dài đến tuyến sữa. Ngoài ra, cồn có thể đi vào sữa mẹ, ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của bé.
• Cà phê, trà và socola (chứa caffeine): Caffeine trong cà phê, trà hoặc socola có thể tích tụ trong cơ thể bé, gây kích thích, quấy khóc hoặc rối loạn giấc ngủ. Uống quá nhiều đồ chứa caffeine còn làm mẹ mất nước, từ đó giảm lượng sữa tiết ra. Mẹ nên thay thế bằng nước lọc hoặc nước trái cây tự nhiên để duy trì độ ẩm cần thiết cho cơ thể.
• Thức ăn nhanh và đồ chiên rán: Thức ăn nhanh như khoai tây chiên, hamburger hoặc gà rán chứa nhiều chất béo bão hòa và trans, làm giảm chất lượng sữa và có thể gây tắc tia sữa. Những thực phẩm này thiếu dinh dưỡng, khiến cơ thể mẹ không đủ chất để sản xuất sữa. Mẹ nên ưu tiên các món hấp, luộc hoặc nướng để đảm bảo sức khỏe.
• Mì tôm: Mì tôm chứa nhiều chất béo, phụ gia và đôi khi có thành phần lúa mạch, có thể làm giảm tiết sữa. Thường xuyên ăn mì tôm còn dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sức khỏe mẹ và chất lượng sữa. Mẹ nên thay bằng các loại ngũ cốc nguyên cám như yến mạch hoặc gạo lứt để tăng cường dinh dưỡng.

4. Thực phẩm lên men và các yếu tố cần lưu ý khác gây mất sữa

Thực phẩm lên men và một số yếu tố khác trong chế độ ăn uống hoặc thói quen sinh hoạt có thể gián tiếp gây mất sữa hoặc ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ. Hiểu rõ những yếu tố này sẽ giúp mẹ điều chỉnh chế độ ăn uống và lối sống để duy trì nguồn sữa dồi dào.

• Dưa muối, cà muối: Dưa cải muối hoặc cà muối chứa hàm lượng nitrit cao, có thể gây ngộ độc hoặc tăng nguy cơ ung thư khi kết hợp với amin bậc 3 (có trong tôm, cá). Những thực phẩm này còn làm tăng huyết áp và gây rối loạn tiêu hóa ở mẹ, dẫn đến giảm tiết sữa. Mẹ nên chọn rau củ tươi thay vì thực phẩm lên men trong thời kỳ cho con bú.
• Thực phẩm cay nóng (tỏi, ớt, tiêu): Các gia vị cay như ớt, tiêu hoặc tỏi có thể làm sữa mẹ có mùi khó chịu, khiến bé bỏ bú. Ngoài ra, thực phẩm cay nóng dễ gây kích ứng dạ dày, táo bón hoặc tiêu chảy ở cả mẹ và bé, từ đó ảnh hưởng gián tiếp đến nguồn sữa. Mẹ nên sử dụng gia vị nhẹ nhàng như gừng hoặc nghệ để tăng hương vị món ăn.
• Căng thẳng và thiếu ngủ: Ngoài thực phẩm, căng thẳng và thiếu ngủ cũng là nguyên nhân chính gây giảm sữa. Hormone cortisol từ căng thẳng có thể ức chế tiết sữa, trong khi thiếu ngủ làm cơ thể mẹ không phục hồi tốt. Mẹ nên dành thời gian nghỉ ngơi, thư giãn và duy trì giấc ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi ngày để hỗ trợ sản xuất sữa.
• Cho bé bú đúng cữ và đủ nước: Việc cho bé bú không đều hoặc không uống đủ nước có thể làm giảm nguồn sữa theo cơ chế cung-cầu. Mẹ nên uống 2-3 lít nước mỗi ngày và cho bé bú thường xuyên, ít nhất 8-12 lần/ngày trong 6 tháng đầu để kích thích tiết sữa. Tránh sử dụng bình sữa quá sớm vì có thể khiến bé chán bú mẹ, dẫn đến mất sữa.

Để tìm hiểu thêm về: Thủ tục nhập khẩu thực phẩm chức năng vào Việt Nam, mời quý khách tham khảo bài viết sau!

5. Câu hỏi thường gặp

Mẹ đang cho con bú có được ăn bạc hà không?

Trả lời:
Không nên. Bạc hà (đặc biệt là tinh dầu bạc hà) có thể làm giảm lượng sữa, nhất là khi sử dụng thường xuyên. Nếu ăn với lượng rất nhỏ trong món ăn thì ít ảnh hưởng, nhưng tốt nhất mẹ nên hạn chế.

Uống cà phê có làm mất sữa không?

Trả lời:
Cà phê không gây mất sữa ngay lập tức, nhưng caffeine có thể làm rối loạn giấc ngủ, ảnh hưởng đến chất lượng sữa và khiến bé quấy khóc, bú kém. Ngoài ra, uống quá nhiều cà phê có thể làm giảm tiết sữa theo thời gian.

Mướp đắng có tốt cho mẹ đang cho con bú không?

Trả lời:
Mướp đắng có thể gây mất sữa ở một số mẹ sau sinh nếu ăn nhiều. Mặc dù có lợi cho sức khỏe nhờ tác dụng hạ đường huyết, nhưng với phụ nữ đang cho con bú thì nên ăn ít hoặc tránh hoàn toàn trong giai đoạn đầu.

Những loại thực phẩm gây mất sữa mẹ nên tránh bao gồm các loại rau gia vị như lá lốt, rau răm, bạc hà, rau củ như bắp cải, măng, mướp đắng, trái cây nóng như vải, nhãn, cùng các đồ uống chứa cồn, caffeine và thực phẩm chế biến sẵn. Đồng hành cùng Giấy chứng nhận để  cập nhật thêm những thông tin hữu ích khác!