Xuất khẩu gạo có cần xin giấy phép hay không?

Theo quy định tại Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo, doanh nghiệp không cần xin giấy phép xuất khẩu gạo như trước đây. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện sau để thực hiện xuất khẩu. Để hiểu rõ về vấn đề này, mời quý khách tham khảo bài viết Xuất khẩu gạo có cần xin giấy phép không? của GIAYCHUNGNHAN.

Nội dung bài viết

1. Xuất khẩu gạo có cần xin giấy phép không?

Theo Nghị định số 107/2018/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 103/2020/NĐ-CP và Nghị định 01/2024/NĐ-CP) về kinh doanh xuất khẩu gạo, thương nhân Việt Nam thuộc mọi thành phần kinh tế, nếu đáp ứng đủ điều kiện quy định và được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo, thì mới có quyền được kinh doanh xuất khẩu gạo.

Các điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo (Điều 4 Nghị định 107/2018/NĐ-CP):

Là thương nhân được thành lập theo quy định của pháp luật. (Có đăng ký kinh doanh hợp pháp).
Có ít nhất 01 kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. (Đảm bảo chất lượng gạo trong quá trình lưu trữ).
Có ít nhất 01 cơ sở xay xát hoặc chế biến thóc, gạo phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hoặc có hợp đồng thuê cơ sở xay xát, chế biến thóc, gạo. (Đảm bảo khả năng chế biến gạo đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu).

2. Các trường hợp không cần Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo

Nghị định 107/2018/NĐ-CP cũng quy định một số trường hợp ngoại lệ mà thương nhân không cần phải có Giấy chứng nhận này để được xuất khẩu gạo. Cụ thể, đó là khi thương nhân chỉ xuất khẩu các loại gạo sau:

Gạo hữu cơ: Đây là loại gạo được sản xuất theo phương pháp hữu cơ, tuân thủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về không sử dụng hóa chất, phân bón hóa học, thuốc trừ sâu… trong quá trình canh tác.
Gạo đồ: Đây là loại gạo đã được chế biến bằng cách ngâm thóc trong nước nóng hoặc hơi nước, sau đó sấy khô và xay xát. Quá trình này giúp gạo cứng hơn, ít bị vỡ và bảo quản được lâu hơn.
Gạo tăng cường vi chất dinh dưỡng: Đây là loại gạo đã được bổ sung thêm các vi chất dinh dưỡng như vitamin, khoáng chất (ví dụ: sắt, kẽm, vitamin A…) nhằm cải thiện giá trị dinh dưỡng của gạo.

Mặc dù thương nhân không cần Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo khi xuất khẩu 3 loại gạo trên, nhưng vẫn phải tuân thủ các quy định khác của pháp luật và phải chứng minh được gạo xuất khẩu đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng. Cụ thể:

Khi làm thủ tục hải quan xuất khẩu, thương nhân phải xuất trình cho cơ quan Hải quan các giấy tờ chứng minh gạo xuất khẩu là gạo hữu cơ, gạo đồ hoặc gạo tăng cường vi chất dinh dưỡng theo quy định của pháp luật.
Các giấy tờ chứng minh này có thể là:
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền văn bản xác nhận, chứng nhận về chất lượng, nguồn gốc của gạo (ví dụ: giấy chứng nhận hữu cơ, giấy chứng nhận chất lượng…).
- Hoặc chứng thư giám định gạo xuất khẩu do tổ chức giám định cấp theo quy định của pháp luật.

3. Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo

Hồ sơ:

– Đơn đề nghị theo Mẫu số 01 quy định tại Phụ lục kèm theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP: 01 bản chính;

– Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đầu tư: 01 bản sao, có xác nhận và đóng dấu sao y bản chính của thương nhân;

– Hợp đồng thuê kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến thóc, gạo (đối với trường hợp thương nhân thuê kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến) hoặc giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến (đối với trường hợp kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến thuộc sở hữu của thương nhân): 01 bản sao, có xác nhận và đóng dấu sao y bản chính của thương nhân.

Nơi nộp hồ sơ: Bộ Công Thương

Cách thức nộp:

– Nộp hồ sơ trực tiếp;

– Gửi hồ sơ qua đường bưu điện (địa chỉ nhận hồ sơ: Bộ Công Thương, số 54, Hai Bà Trưng, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội); hoặc

– Nộp hồ sơ trên Trang dịch vụ công trực tuyến, Cổng thông tin điện tử Bộ Công Thương.

Thời hạn giải quyết:

– 15 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

– Trường hợp không cấp Giấy chứng nhận, trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được hồ sơ, Bộ Công Thương phải trả lời thương nhân bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Để tìm hiểu thêm về: Quy trình xuất khẩu gạo bằng đường biển chi tiết nhất , mời quý khách tham khảo bài viết sau!

4. Một số điểm cần lưu ý

Ủy thác xuất khẩu: Thương nhân có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo chỉ được ủy thác xuất khẩu hoặc nhận ủy thác xuất khẩu từ thương nhân cũng có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo.
Báo cáo: Dù có Giấy chứng nhận hay không (trong trường hợp xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ, gạo tăng cường vi chất dinh dưỡng), thương nhân vẫn phải thực hiện nghĩa vụ báo cáo theo quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị định 107/2018/NĐ-CP.
Quy chuẩn kỹ thuật: Các kho chứa và cơ sở xay xát, chế biến phải tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Thay đổi quy định: Các quy định về kinh doanh xuất khẩu gạo có thể thay đổi theo thời gian. Do đó, doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật thông tin từ các văn bản pháp luật mới nhất.

Để tìm hiểu thêm về: Quy Định Mới Nhất về Hóa Đơn Xuất Khẩu, quý khách có thể tham khảo bài viết sau!

5. Câu hỏi thường gặp

Có cần kiểm dịch thực vật đối với gạo xuất khẩu không?

Trả lời:
Có. Theo quy định pháp luật, gạo xuất khẩu phải được kiểm dịch thực vật nhằm đảm bảo không chứa các loại sâu bệnh, côn trùng, hoặc hóa chất có hại. Doanh nghiệp cần gửi mẫu gạo đến cơ quan kiểm dịch để kiểm tra và cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật.

Thuế xuất khẩu gạo được áp dụng như thế nào?

Trả lời:
Hiện tại, gạo xuất khẩu thuộc nhóm hàng được miễn thuế xuất khẩu. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần nộp các loại phí khác như phí kiểm định, phí kiểm dịch và các loại phí phát sinh trong quá trình vận chuyển và làm thủ tục hải quan.

Doanh nghiệp nhỏ có được xuất khẩu gạo không?

Trả lời:
Có. Theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã sản xuất gạo đặc sản, hoặc doanh nghiệp tham gia xuất khẩu gạo từ nguồn dự trữ quốc gia có thể xuất khẩu gạo mà không cần đáp ứng đầy đủ điều kiện về kho chứa và cơ sở chế biến, nhưng phải thực hiện đăng ký tại cơ quan quản lý nhà nước.

Doanh nghiệp xuất khẩu gạo vi phạm quy định sẽ bị xử lý thế nào?

Trả lời:
Nếu doanh nghiệp xuất khẩu gạo vi phạm quy định, các hình thức xử lý có thể gồm:

Xử phạt hành chính theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực thương mại.
Tạm đình chỉ hoặc thu hồi quyền kinh doanh xuất khẩu gạo nếu vi phạm nghiêm trọng.
Truy cứu trách nhiệm pháp lý trong trường hợp vi phạm gây ảnh hưởng lớn đến môi trường hoặc uy tín quốc gia.

Xin chân thành cảm ơn quý khách đã dành thời gian theo dõi bài viết trên. Hy vọng bài viết sẽ mang đến một cách nhìn tổng quát cho bạn về Xuất khẩu gạo có cần xin giấy phép không. Nếu có thắc mắc nào bạn có thể liên hệ GIAYCHUNGNHAN để được tư vấn hỗ trợ.